Мой бацька - беларус з Барысава. У свае 18 гадоў (у 1918 годзе) апынуўся ў Сібіры. Там ажаніўся з мамай-расіянкай. Там у Чыце нарадзілі чацвёра дзяцей, у тым ліку й мяне. Да адзінаццаці гадоў мяне атачала мова толькі расейская. У 1946 годзе, калі мне споўнілася 11, бацька перавёз сямью на Радзіму - ў Беларусь. Сам ён, на жаль, не быў гатовы перадаць дзецям хараство й неабходнасць вывучэння роднае мовы. Ад яго ў памяці засталіся толькі акцэнтныя па вымаўленні словы "табурэтка" ды "трапка" (нават не "ануча"). Добра памятаю, як я, напампаваны расейшчынай, доўгі час не прымаў беларускую мову. Атачэнне, у якім апынуўся, было скрозь насычана амаль не агідлівым стаўленнем да беларускага. А сваё ж успрыманне маладога, ня ведаючага ні гісторыі, ні мовы чалавека, нібыта адпавядала таму стаўленню. Нічога дзіўнага: несвядомы ў новым атачэнні 11-гадовы расіянін, ды калі яшчэ гвалтуюць звонку, найлягчэй паддаецца парадзігме: "Беларушчына - гэта сапсаваная, вясковая руская мова! А ўсё сапсаванае - гэта ж кепска!" У школе мову трэба было вучыць, вось і вучыў. Скончыў у 1953 годзе з медалём. Паехаў вучыцца ў Ленінград.

Са сваіх на сёння 70 гадоў 50 пражыў у Беларусі. Да 1991 года не меў матывацыі, каб дакладна зразумець праўду пра сваю існую Радзіму. Праз усё жыцце, колькі сябе памятаю, слухаў радыё "Свабода" па-расейску. У годзе тэктанічнага дзяржаўнага разлому, 1991-ым, гэта прывяло да пошуку аднадумцаў, я іх знайшоў у БНФ. І тут пачалі спаўзаць з вачэй шоры, даведаўся, дапяў сваёй праўдзівай гісторыі, моцна ўразіла колькасьць ды вышыня нашых гістарычных асобаў, высокаадметны стан культуры Беларусі. Але ж галоўнае яшчэ было наперадзе. Бо на пытанне "Што значыць для адраджэння мова?" - неяк меркавалася, што будаваць дэмакратыю можна і па-расейску. Нават уласны збор кніг, якія вабілі й сагравалі сэрца, з аўтографамі (Быкаў, Адамовіч, Гілевіч, Арлоў, Майсеня, Сёмуха, Баршчэўскі, Акудовіч) і без аўтографаў (Чаропка, Тарасаў, Севярынец, Караткевіч, Купала, Колас, Міцкевіч і шмат іншых) - не даў самага патрэбнага адказу на гэтае пытанне.

У "Народнай волі" за 1 лістапада 2005 года прачытаў артыкул Сяргея Дубаўца "13 памылак, якія робяць заходнія радыё- і тэлетранслятары пры выбары мовы вяшчання на Беларусь". І вось тут, дзякуй Сяргею Дубаўцу, грымнула і асьвятлілася! Ягоныя словы: "калі па расейску - дык гэта для ўсіх і ні для каго" для мяне былі завяршэннем працэса майго ўласнага прасвятлення. І сапраўды: калі да цябе звяртаюцца па-беларуску, тады зварот родны, цёплы, свой. Калі ж звернуцца па-расейску, дык гэта могуць гаварыць і татарын, грузін, рускі, таджык, армянін, узбек, бурат, украінец - ўсе "савецкія людзі". Дык у іх сваё жыццё, у тым ліку і нацыянальнае. Па-расейску - гэта голая інфармацыя. Хочаш бяры, хочаш прапускай. Яна плоская, не нясе ў сабе цяпла свойскасці. Тут адразу не ўчуеш, што гаворыць нехта блізкі, для каго яго ўласныя клопаты вельмі блізкія й табе.

Прайшоўшы увесь гэты шлях сапраўднага абеларушчвання, зразумеў, што самім беларусам, якія тут жывуць заўсёды, якія з калыскі запраграмаваны на менавіта мову беларускую, каб аб'яднацца да пабудовы шчаслівага ўласнага жыцця, як паветра патрэбна родная мова. Дзеля іх і для іх, і гэта настолькі ясна, што прышэльцу накшталт мяне яны нават і не маглі гэта так поўна і пераканаўча артыкуляваць. Сваю падзяку Сярожы Дубаўцу я выказаў у газеце "Народная воля"! Яму гэта ўдалося!.. Цяпер я сапраўдны беларускі нацыяналіст, жыццё якога скіравана на сяброўства й пашану да іншых, але найперш да здаровага ладу жыцця саміх беларусаў.

Алег Гаеўскі, інжынер запасу (г. Мінск)