Петрашкевіч А. Крыніцы і каламуць: успамінальны аповед
15.05.2010 г.
Петрашкевіч А. Крыніцы і каламуць: успамінальны аповед /
Алесь Петрашкевіч. - Мінск : Медисонт, 2008. - 416 с., [22] с. іл. ISBN
978-985-6887-06-5.
Мемуары вядомага драматурга
Алеся Петрашкевіча, пазначаныя ім як "успамінальны аповед", уяўляюць сабой
цікавы жыццяпіс тыпу "Былое и думы" А.Герцана, на беларускім матэрыяле, з даволі
шырокімі абагульненнямі і разгортваннем
сувоя жыцця, дзе ён і навуковец, і камсамольскі
і партыйны работнік высокага рангу, і
паспяховы літаратар, і адзін з піянераў энцыклапедычнай справы ў Беларусі, ініцыятар
стварэння 140-томнай гісторыка-дакументальнай хронікі «Памяць», нарэшце, першы
рэктар, выкладчык і ганаровы прафесар Беларускага дзяржаўнага універсітэта
культуры.
Успаміны вызначаюцца бескампраміснай праўдзівасцю,
гістарызмам, крытычнасцю, добразычлівасцю, іроніяй і сарказмам аўтара як да
сябе самога, так і да тых, з кім яму давялося мець дачыненні.
Прапануем увазе чытачоў раздзелз кнігі, прысвечаны П.М.Машэраву.
Пра другую сусветную вайну і Вялікую Айчынную, як яе частку, напісана вельмі шмат, але, па-мойму, аднабакова, скажона і хлусліва, у асноўным пра гераічнае. Пачынаючы з 60-х гадоў мінулага стагоддзя ўбачылі свет шматлікія мемуары генералаў і маршалаў - удзельнікаў вайны. Потым мемуары сталі пісаць усе, аж да радавога. З дзесятак тых успамінаў прачытаў і я, але хутка зразумеў, што ўсе яны як блізняты-браты. Гэта голая статыстыка - пералік ваюючых армій з абодвух бакоў і іх камандуючых, колькасць самалётаў і бронетэхнікі, колькасць гармат на адзін кіламетр фронта. Бегства Чырвонай Арміі ў першыя два гады вайны падаецца як запланаваны адход. У мемуарах я не знайшоў звестак пра колькасць чырвонаармейцаў, што апынуліся ў нямецкім палоне. Такое ўражанне, што ў палоне быў толькі адзін генерал Карбышаў, які гераічна загінуў. У мемуарах не паказан лёс асобнага чалавека, простага салдата. Толькі мемуары генерала Гарбатава заслугоўваюць увагі. Ён адзіны, хто рызыкнуў расказаць нам пра сталінскія рэпрэсіі, пра катаванні людзей, пра ГУЛАГ.
Памятаю, як у сярэдзіне 70-х гадоў мемуары генерала Гарбатава былі забаронены. У бібліятэку вайсковай часткі, дзе я служыў, прыбылі прадстаўнікі Асобага аддзела і ўсе асобнікі кнігі канфіскавалі...
У сваіх нататках, якія я прапаную чытачу, я запісаў тыя падзеі ваеннага ліхалецця, якія адбываліся побач са мной, у нашай вёсцы і вакол яе і тое, што я пачуў ад свайго бацькі і ад аднавяскоўцаў. Я тады быў падлеткам, усім цікавіўся, запамінаў, ўпітаваў у сябе навіны, як губка. Усё аб чым я пішу - праўда, пабачаная на свае вочы.
Філасофскае даследаванне Мікалая Крукоўскага "Бляск і трагедыя ідэалу: Філасофскія эцюды пра ідэалы, дэмакратыю і сувернітэт" выйшла ў 2004 годзе ў выдавецтве "Беларускі кнігазбор", на нашым сайце прадстаўлена дапоўненае выданне, падрыхтаванае да друку ў 2007 г.
Скажам адразу, што гэта унікальная, але разам з тым і заканамерная з'ява ў гісторыі не толькі беларускай, але і агульнаеўрапейскай філасофіі і тэарэтычнай культуралогіі. У сучасным свеце не прынята гаварыць пра высокую духоўнасць і ідэалы, пра сапраўдны сэнс чалавечага існавання. Афіцыйныя ідэалогіі суцяшаюць грамадскую свядомасць дэманстрацыяй клопатаў уладных структур пра "бяспекі" - харчовую, дэмаграфічную, энергетычную. Гэтым самым сэнс чалавечага існавання зводзіцца да вырашэння праблемы выжывання. Інстынкт самазахавання і сапраўды ўласцівы ўсяму жывому, але чалавек ужо ў эпоху ніжняга палеаліту арыентаваўся на выжыванне ў чалавечым абліччы. З прыходам да земляробчага ўкладу жыцця вызначальным ідэйным фокусам чалавечага быцця стала грамадская патрэба больш значнага каштоўнаснага сэнсу - жыць чалавекам. Вынікі неалітычнай аграрнай рэвалюцыі сталі гарантыяй будучыні, лёсу новых пакаленняў. Менавіта ў гэты час склаліся эстэтычныя адносіны чалавека з Сусветам, заснаваныя на філасофіі зерня ("адмаўленне адмаўлення"). Эстэтыка, паэзія і тэалелогія культуры земляробчага каляндара не згінула бясследна. Яе працягам на новай стадыі духоўнага развіцця чалавецтва стала рэфлексіўная філасофія - дыялектыка станаўлення, духоўнай эвалюцыі сучаснага чалавецтва ўжо ва ўмовах яго залежнасці ад прыхамацяў прагматысцкіх і геданісцкіх арыентацый найноўшай алігархіі і тыраніі. Вяршыняй на гэтым шляху стала дыялектыка і эстэтыка Гегеля.
Шаноўныя, перад вамі спроба адкрытай і шчырай размовы пра найбольш важнае і надзённае, што даўно паўстала і востра стаіць перад нашым народам, цяпер — асабліва, — ратаваць сябе ў супольнасці, у суладдзі, берагчы і развіваць творчы дух народа і нацыі....
На долю нашего поколения выпало жить в исключительное время, время
принятия решений. По прогнозам ученых, у нас осталось всего лишь 10
лет, чтобы спасти наше будущее и предотвратить экологическую
катастрофу, вызванную истощением природных ресурсов и глобальным
изменением климата. Шутки кончились. Наша жизнь и жизнь наших детей в
опасно...
Сяргей ЗАКОННІКАЎ
У серыі роздумаў пра мясцовыя «парадак і стабільнасць»
дайшла чарга да стану нашай вёскі. У жыцці нацыі яна заўсёды займала
важнае месца. Увогуле, мяркую, што Беларусь, нягледзячы на статус
індустрыяльна-аграрнай дзяржавы, дагэтуль застаецца ў менталітэце сваіх
грамадзян вясковай, у чым пераконваюць рэаліі.
У...
31 августа 2010 г. очередная акция в защиту 31-й статьи Конституции завершилась жестоким разгоном.
Как сообщает сайт Грани.Ру,
всего на Триумфальной площади Москвы собрались более тысячи человек. По
итогам акции в отделения милиции были доставлены более ста человек, в
том числе организаторы акции Эдуард Лимонов, Константин Косяки...
Текст: Глеб КЛИМЕНТЬЕВ, Игорь БАХАРЕВ
Антиалкогольная кампания в России набирает обороты. После введения московскими властями запрета на ночную продажу крепких напитков главный санитарный врач страны Геннадий Онищенко предложил полностью запретить рекламу алкоголя, в том числе пива. Но вряд ли это отвадит россиян от пьянства, возражают эксперты.
...
Сяргей ДУБАВЕЦ
Брат Алеся Шпакоўскага працаваў машыністам на чыгунцы. І
калі трыццаць гадоў таму ў Беларускай Майстроўні шэптам перадавалі показку пра
тое, што браты Шпакоўскія, зацятыя антысаветчыкі, зьбіраюцца "ўгнаць паравоз у
Штаты", усе разумелі, што ў гэтым жарце толькі доля жарту. Нікога б не
зьдзівіла, калі б заўтра паведам...
Анна КРУЧЁНЫХ
«Какая выставка, какие картины, какие русские художники и их
какой-то союз, когда на термометре плюс 32,5 градуса, Минск в истоме и
готов погибнуть от небывалой жары?!» — сокрушалась я про себя, двигаясь
в направлении Национального художественного музея. Но, невзирая ни на
что, уж очень заманчиво звучало для ...
"Россия больше не может позволить себе
бездействие в вопросе климата" - под таким заголовком Financial Times
разместила статью профессора Лондонской школы экономики Энтони Гидденса.
Профессор Гидденс очень надеется, что после
рекордной жары и невиданных пожаров нынешнего лета правительство России
"начнет воспринимать изменение...
Почему белорусский балет боится экспериментов, отчего наш зритель не любит авангард, а предпочитает сдержанное новаторство, куда уезжают артисты и что ожидает наш балет в будущем? Об этом в интервью «Еврорадио» рассуждает искусствовед Светлана Улановская.
— Есть ли у нас новые течения, новые тенденции в белорусском балете?
...
Алег ГРУЗЬДЗІЛОВІЧ 15.08.2010 11:04
15 жніўня
ў Польшчы адзначаецца 90-годзьдзе перамогі ў бітве за Варшаву паміж
войскамі адроджанай Польшчы і дывізіямі чырвонаармейцаў пад
кіраўніцтвам Тухачэўскага. Пра тое, чаму тая бітва атрымала назву «Цуд
над Віслай» і які ўплыў яна мела на лёсы Пол...
Светлана
КАЛИНКИНА 27 жніўня 2010 г.
Что
сейчас творится в голове белорусского президента, что он планирует, что
задумал?.. Сотни прогнозов написаны белорусскими, российскими, западными
политологами, аналитиками, журналистами на эту тему; много сделано
аргументированных раскладов, взвешенных предположений....
Москва не собирается признавать официальные
результаты президентских выборов. И даже поможет белорусской оппозиции
вывести людей на площадь. Акции протеста станут бессрочными,
столкновения оппозиционеров со спецназом — постоянными и жестокими, не
исключено кровопролитие.
Таков один из сценариев развития событий в ...
Отношения между президентом России и белорусским диктатором на саммите в Ереване трудно было назвать дружелюбными.
Президент РФ Дмитрий Медведев
в ходе саммита Организации Договора о коллективной безопасности (ОДКБ)
в Ереване заявил о необходимости перемен в этой организации, для того
чтобы в ОДКБ «появились более эффективные институты,...
В Кремле уже достаточно хорошо убедились в мудрости высказывания «горбатого могила исправит».
За неделю до неформального саммита глав стран ОДКБ, который пройдет в Ереване 20-21 августа А.Лукашенко вызвал к себе человека по фамилии Бородин, занимающего очень странную на сегодняшний день должность – госсекретарь союзного государ...
Дэвид Дж. КРЭМЕР и Дэймон УИЛСОН, «The American Interest»
Лукашенко ощутил давление со всех сторон - санкции с Запада, и близкое дыхание большого медведя с Востока.
Почти сразу после того, как Совет Безопасности ООН
проголосовал в июне за новую резолюцию о санкциях в отношении Ирана,
скептики засомневались, будут ли они иметь р...
Станислав МИНИН - обозреватель НГ-Интернет
"Крестный Батька": история одного изнасилования
Многие эксперты-политологи считают, что за двухсерийным фильмом про
«крестного Батьку» стоят российские власти. Сам Лукашенко кивает на
российских «супермиллиардеров». В общем, речь идет о кругах, принимающих
пол...
Сильная и продолжительная жара в России может быть
вызвана изменением температуры течения в Атлантике. Такое мнение
высказывают в эти дни ряд западных климатологов, в частности британский
специалист профессор Эндрю Уотсон, входящий в Межправительственную
группу по изменению климата.
Он отметил, что за
значительным потеплением в про...
КНІГІ 
![Петрашкевіч А. Крыніцы і каламуць: успамінальны аповед / Алесь Петрашкевіч. - Мінск : Медисонт, 2008. - 416 с., [22] с. іл. ISBN 978-985-6887-06-5.](http://nation-sos.info/images/stories/010/05-04/kv01.jpg "Петрашкевіч А. Крыніцы і каламуць: успамінальны аповед / Алесь Петрашкевіч. - Мінск : Медисонт, 2008. - 416 с., [22] с. іл. ISBN 978-985-6887-06-5.")
Петрашкевіч А. Крыніцы і каламуць: успамінальны аповед /
Алесь Петрашкевіч. - Мінск : Медисонт, 2008. - 416 с., [22] с. іл. ISBN
978-985-6887-06-5.
Выдавецтва Віктара Хурсіка. Мінск. 2009
